klein vruchtje · Grossulariacées

Zwarte besRibes nigrum

De zwarte bes verspreidt een heerlijke geur: de gekreukelde bladeren, de knoppen en de zwarte bessen geven een heerlijke geur af aan alles waarmee ze in aanraking komen. Deze makkelijke struik, die al vanaf het derde jaar vruchten draagt, gedijt goed in onze gematigde zomers en op onze koele bodems, en levert de grondstof voor de meest intense crèmes, siropen en jam.

Zwarte bes (Ribes nigrum)
Photo : Jerzy Opioła · CC BY-SA 3.0 · bachelordiploma · Wikimedia Commons
Moeilijkheidsgraad
Eenvoudig
Tentoonstelling
Zon of lichte halfschaduw
Bewatering
Het hele seizoen vers, zonder dat het gaat bederven
Vloer
Diep, rijk, fris, neutraal tot licht zuur
Afstand
1,5 m tussen de struiken
Oogst
Eerste oogst in het tweede jaar, volledige productie vanaf het derde of vierde jaar

Kalender · Het Belgische klimaat

Wanneer moet men zaaien, planten en oogsten?

Activiteit Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Aanplant ja ja ja ja ja
Oogst ja

Stap voor stap

1Kiezen

De moderne rassen uit de Schotse Ben-serie, zoals de compacte Ben Sarek of Ben Lomond, zijn beter bestand tegen echte meeldauw en bloeien laat, waardoor ze beschermd zijn tegen vorst. Noir de Bourgogne heeft de meest verfijnde geur, maar heeft een bestuiver nodig. Titania, een krachtige en gezonde soort, is geschikt voor de huistuin. Koop een gecertificeerd plantje met twee of drie takken, zonder abnormaal opgezwollen knoppen, wat een teken is van de gevreesde spintmijt.

2Planten

Plant de zwartebessenstruik van november tot maart, wanneer er geen vorst meer is, in de volle zon of in lichte halfschaduw, in diepe grond die is verrijkt met compost en goed verteerde mest. Houd een afstand van 1,5 m aan. Plant de wortelhals 5 cm dieper dan in de kwekerij om de groei vanaf de basis te stimuleren, en snoei vervolgens alle takken terug tot twee of drie ogen: deze strenge snoei zorgt voor een krachtige struik. Breng direct na het planten een dikke laag mulch aan.

3Onderhouden

De zwarte bes draagt vooral vruchten aan het hout van het voorgaande jaar. Snoei elke winter een kwart van de takken – de oudste, donkerste en meest vertakte – vlak boven de grond weg, zodat er een struik met tien tot twaalf jonge stengels overblijft. Geef in juni water als het droog is, zonder het blad nat te maken, en vernieuw de mulchlaag. Door in het voorjaar compost en houtas toe te voegen, blijft de opbrengst tien tot vijftien jaar lang goed.

4Oogsten

De bessen rijpen in juli, vanaf de basis naar de punt van de tros. Wacht tot ze diepzwart, glanzend en lichtjes soepel zijn; te vroeg geplukte vruchten blijven wrang. Pluk de trossen in hun geheel af of pluk de bessen bij soorten met korte trossen direct van de struik. Oogst in twee of drie omgangen, bij droog weer, ’s ochtends. Een volwassen struik levert vier tot zes kilo op.

5Bewaren

De verse bessen zijn kwetsbaar en kunnen drie dagen in de koelkast worden bewaard. Vries ze zonder steeltjes en in een enkele laag in: zo behouden ze hun aroma en kleur. Siroop, gelei, cassiscrème, coulis en sorbets zijn een uitstekende manier om het grootste deel van de oogst te verwerken; de in een dehydrator gedroogde vruchten kunt u door muesli mengen. De gedroogde bladeren leveren een geurige kruidenthee op, en de knoppen worden in maart geoogst voor maceraten en likeuren.

Van de moestuin naar het bord

En daarna genieten we ervan

Wat het te bieden heeft

Zwarte bessen behoren tot de vruchten met het hoogste gehalte aan vitamine C en anthocyanen, en bevatten bovendien een ruime hoeveelheid vezels.

Eenvoudig in de keuken

Een zelfgemaakte zwartebessensiroop, aangelengd met bruisend water, vormt een uitstekend alternatief voor frisdrank; verse bessen geven een saus voor eend extra smaak.

Goed leven

Een blad van de zwartebessenstruik tussen de vingers verfrommelen terwijl men langs de struik loopt, is een klein zomers genot dat men steeds weer met evenveel plezier beleeft.