bladgroente · Astéracées

AndijvieCichorium intybus var. foliosum

Witlof is de Belgische groente bij uitstek, die in de 19e eeuw in Brabant is ontstaan. De teelt in twee fasen – eerst de wortels in de tuin en vervolgens het forceren in het donker in de kelder – is even fascinerend als lonend: witte, knapperige en licht bittere knollen die de hele winter door geoogst kunnen worden.

Andijvie (Cichorium intybus var. foliosum)
Photo : Rasbak · CC BY-SA 3.0 · bachelordiploma · Wikimedia Commons
Moeilijkheidsgraad
Gemiddeld
Tentoonstelling
Zon
Bewatering
In de zomer matig water geven voor de wortel; bij het forceren dient het substraat vochtig te zijn, maar nooit drassig.
Vloer
Diepe, losse, leemachtige grond, zonder stenen of verse mest, zodat de wortels recht kunnen groeien.
Afstand
10 tot 12 cm binnen de rij, 30 cm tussen de rijen.
Oogst
150 dagen in de volle grond, gevolgd door 3 tot 5 weken voorzaaien.

Kalender · Het Belgische klimaat

Wanneer moet men zaaien, planten en oogsten?

Activiteit Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Zaaien in de volle grond ja ja
Aanplant ja ja ja
Oogst ja ja ja ja ja

Stap voor stap

1Zaaien

Zaai van half mei tot half juni, niet eerder, anders gaan de plantjes in zaad. Kies een diepe, fijn losgemaakte grond die dit jaar nog niet bemest is. Trek rijen met een tussenruimte van 30 cm, zaai dun op een diepte van één centimeter, druk de grond licht aan en geef water. De zaailingen komen binnen tien dagen op. Dun de zaailingen uit tot 10 of 12 cm wanneer de plantjes drie bladeren hebben: een goed gevoede wortel zorgt voor een mooie witlof.

2Planten

Het forceren vervangt het planten. Trek de wortels in oktober-november uit de grond, snijd de bladeren af op 3 cm van de wortelhals en laat ze een week drogen. Verwijder de gevorkte of te dunne wortels en kort de overige wortels in tot 20 cm. Plaats ze dicht tegen elkaar, rechtop, in een emmer of kist gevuld met vochtige aarde of zand, waarbij de wortelhals gelijk ligt met het oppervlak, en dek ze af om volledige duisternis te creëren.

3Onderhouden

In de tuin moet u grondig schoffelen en onkruid wieden; geef alleen water bij langdurige droogte. Bij het forceren dient u voor volledige duisternis en een temperatuur van 12 tot 18 °C te zorgen: een kelder, garage of koele kast zijn hiervoor geschikt. Houd het substraat licht vochtig door van onderaf te besproeien of met een fijne nevel, zonder de zich ontwikkelende vruchten nat te maken, aangezien dit tot rot zou leiden.

4Oogsten

Drie tot vijf weken na het forceren, wanneer de appels 12 tot 15 cm groot zijn en stevig en compact aan elkaar zitten, breekt u ze met een krachtige beweging af aan de basis of snijdt u ze vlak bij de hals af. Oogst in kleine hoeveelheden en laat de wortels zitten: deze geven vaak een tweede, kleinere, maar heerlijke scheut. Begin om de drie weken met een nieuwe laag.

5Bewaren

Witlof blijft een week goed in de koelkast, verpakt in krantenpapier of een donkere doek: door licht worden ze groen en bitter. De uit de grond gehaalde wortels die bestemd zijn om te worden voorgegroeid, kunnen meerdere maanden worden bewaard in een zandbak in de kelder of in een silo in de tuin, bedekt met stro. Gestoofde witlof kan goed worden ingevroren voor gratins.

Van de moestuin naar het bord

En daarna genieten we ervan

Wat het te bieden heeft

Een groente met zeer weinig calorieën, rijk aan water en vezels, en een bron van vitamine B9 en kalium; de bittere smaak is te danken aan intybine.

Eenvoudig in de keuken

Gegratineerde witlof, omwikkeld met ham en overgoten met bechamelsaus, of rauw in een salade met walnoten, roquefort en een vinaigrette met honing.

Goed leven

In januari naar de kelder afdalen om uw witte witlof te oogsten, dat is terugkeren naar de werkwijze van de Brabantse tuinders.