NovemberAfdekken, planten, opbergen
November is grijs, vochtig en wordt vaak onderschat. Toch is het een nuttige maand: men plant fruitbomen met blote wortel, men beschermt wat nog op zijn plaats staat en men legt de laatste hand aan het afdekken van de grond. Prei, kool, pastinaak en veldsla zorgen voor de oogst, en de witlof komt langzaam uit de kelder. Men bergt stokken en netten op, men leegt de opvangbak als er vorst dreigt, en men neemt de tijd om, terwijl de herinneringen nog vers zijn, op te schrijven wat het seizoen ons heeft geleerd.
De handelingen van de maand
- Bomen, fruitstruiken en frambozenstruiken met blote wortel planten.
- Oogst prei, kool, boerenkool, pastinaak, knolselderij en veldsla.
- De eerste gekweekte witlof oogsten en een nieuwe reeks wortels laten groeien.
- Bedek de wintersalades met een doek en leg mulch rond de pastinaak en wortelen die nog in de grond zitten.
- Zorg ervoor dat alle planken volledig bedekt zijn: met bladeren, compost en karton.
- Reinig en berg de steunpalen, netten, kassen en gereedschap op.
- Noteer in een notitieboekje wat goed is gegaan, wat tegenviel en waarom.
In de moestuin en de boomgaard
Wat te doen in november
Zaaien onder afdekking
Er valt niets te zaaien onder een afdak.
In de volle grond zaaien
Planten
Op het bord
Eten in november
In november zijn de witlofgratin, rode kool met appels, knolselderiesoep, in de pan gebakken boerenkool met knoflook en bewaarpereien weer van de dag. De aangesneden pompoenen worden verwerkt tot een romige soep of in de oven geroosterd met hazelnoten.
Goed leven
Het opruimen van de moestuin voor de winter werkt rustgevend: elk schoongemaakt stuk gereedschap, elke opgeborgen steunpaal zorgt ervoor dat het seizoen netjes wordt afgesloten. Men keert terug naar de warmte met het gevoel dat het werk volbracht is, en met het verlangen om opnieuw te beginnen.